В һәм D гепатиты: йоктыру юллары һәм профилактика чаралары
Гепатит D вирусын еш кына дефектлы, вирус-паразит яки иярчен дип атыйлар. Вируслы гепатит D (Дельта-гепатит) – бавырның кискен зарарлану һәм интоксикация симптомнары белән характерлана торган гепатит D (hepatitis delta virus) вирусы китереп чыгара торган йогышлы авыру. Дельта-вирус-үзенчәлекле вирус, аның үз суперкапсиды («тышчасы») һәм кирәкле ферментлар җыелмасы юк, шуңа күрә аны үрчетү өчен «ярдәмче» – В гепатиты антигены (HBsAg) кирәк. D гепатиты вирусының үрчүе организмда В гепатиты булганда гына мөмкин. Вирус инфекцияле кан һәм башка биологик сыеклыклар белән турыдан-туры контактта булганда тире һәм лайлалы тышчаларның теләсә нинди зарарлануы аша йога. Тапшыруның төп юллары: санитар-эпидемиологик таләпләрне бозып медицина һәм медицина булмаган манипуляцияләр (стоматологта дәвалау, пирсинг, татуировкалар, маникюр, "матурлык инъекцияләре"), шприцларны һәм энәләрне бергәләп куллану (инъекцион наркотиклар кулланучыларда), сакланмаган җенси контактлар, бала тапканда анадан балага, көнкүрештә кайчы, теш щеткасы яки бритваны уртак куллану. Инфекциянең чыганагы булып кискен һәм хроник Дельта-вирус инфекциясе белән авыручылар хезмәт итә. Инкубация чоры 3 атнадан 6 айга кадәр булырга мөмкин. D гепатитының "үзенең" үзенчәлекле симптомнары юк һәм ул башка вируслы гепатитларда да күзәтелә торган гомуми билгеләре белән характерлана. Саргайган чорда авыру артык арыганлыктан, хәлсезлектән, сүлпәнлектән, аппетит югалтудан һәм күңел болганудан, уң кабыргасының авырлыгыннан, тез һәм башка эре буыннарның вакыт-вакыт авыртуларыннан зарлана. Сарылык чорына тагын да характерлырак симптомнар туры килә: тире япмаларының һәм лайлалы тышчаларның саргаюы, сидекнең каралуы һәм тизәкнең яктыруы. D гепатиты коинфекция яки суперинфекция буларак уза ала. Коинфекция-элек сәламәт кешегә в Һәм D гепатитлары белән бер үк вакытта йоктыру – Дельта-гепатит агымының мондый варианты прогностик яктан уңайлырак санала, чөнки якынча 75% очракта организмнан в Һәм D гепатитлары вирусларын савыктыру һәм бетерү белән тәмамлана. Әмма кайбер очракларда (5-25%) авыруның фульминант (яшен тизлеге) формасы үсеш ала, ул үлем белән тәмамлана. Коинфекция вакытында хроник гепатит бик сирәк үсә – 1-5% очракта. Суперинфекция-кешегә элегрәк инфекцияләнгән гепатит вирусы белән Дельта-вирус йоктыру. Бу форма бавырның массив некрозы яки тиз үсә торган цирроз үсешенә кадәр авыр прогрессирующий агым белән характерлана. Суперинфекция вакытында савыгу бик сирәк була. 70-80% очракта суперинфекция нәтиҗәсе булып хроник гепатит тора. Дельта агенты белән хроник В гепатиты, кагыйдә буларак, катлауланмаган В гепатитына караганда авыррак уза.ул процессның югары активлыгы һәм бавыр циррозының тиз үсеше белән аерылып тора. Дельта-вирус инфекциясен профилактикалау чаралары В вирус гепатиты вакытындагы кебек үк: маникюр, педикюр, татуаж, пирсинг, косметологик процедураларны ышанычлы репутацияле оешмаларда үткәрергә, процедура алдыннан салонда барлык инструментларның, шул исәптән бер тапкыр кулланыла торганнарның да, стериль булуына инанырга кирәк., теләсә нинди чит кешенең чәнчи, кискеч предметларын, медицина, маникюр инструментларын һәм шәхси гигиена чараларын (теш щеткалары, кырыну станоклары)кулланудан качарга, шәхси тормышта үз-үзеңне акыллы тоту принципларына таяну, вируслы гепатитларны даими тикшерергә, В вируслы гепатитына каршы вакцинацияләнергә. Иң мөһиме! Сәламәт кешеләрне В гепатитына каршы вакцинацияләү Дельта-вирус инфекциясеннән дә саклауны тәэмин итә.