Коклюш: ничек йоктырмаска?
Бөтендөнья иммунизация атналыгы кысаларында иммунопрофилактика мәсьәләләрен аңлатуга багышланган Бердәм иммунизация атналыгы (ЕНИ) ел саен үткәрелә. Роспотребнадзорның Татарстан Республикасы буенча идарәсе кысаларында «Сәламәтлек әлифбасы»проекты дәвам итә. 2024 елның 22-30 апрелендә идарәнең рәсми сайтында төрле йогышлы авырулар һәм профилактика ысуллары буенча мәгълүмат урнаштырыла.
Коклюш кискен инфекцион авыру, ул специфик китереп чыгаручы, һава-тамчы юлы белән йога һәм башлыча мәктәпкәчә яшьтәге балаларны зарарлый.
Вакцинациягә кадәрге чорда ел саен 600 меңгә якын кеше коклюш белән авырый, ә 5 меңгә якын кеше үлә. Вакцина профилактикасы авыру һәм үлем очракларын киметүгә китергән булса да, коклюш һаман да куркыныч инфекция булып кала.
Коклюш инфекциясенең чыганаклары булып коклюшның типик һәм атипик формалары булган авырулар (балалар һәм өлкәннәр) тора. Иң зур эпидемиологик куркынычны инфекциянең клиник яктан аз ачыкланган формалары белән интегүче кешеләр тәшкил итә. Коклюш вакытында бактерионосительлек эпидемиологик роль уйный алмый. Коклюш һава-тамчы юлы белән тапшырыла. Авыруны китереп чыгаручы матдәнең күп бүленеп чыгуы кавышу һәм чишү вакытында була, авыру белән тыгыз элемтәдә булган очракта гына йоктыру мөмкин. Тышкы мохиттә авыруны китереп чыгаручы матдә озак сакланмаганлыктан, контакт юлы тормышка ашырылмый. Коклюш бик йогышлы: авыру белән контакт нәтиҗәсендә кешеләрнең 90% ка кадәр специфик иммунитетсыз йога.
Коклюш инфекциясен профилактикалауның төп ысулы булып профилактик прививкаларның милли календаре кысаларында вакытында вакцинацияләү тора.
Прививкалар өч айлык яшьтән алып 1,5 ай аралыгында өч тапкыр препарат кертү белән үткәрелә: 3; 4,5 һәм 6 ай. Ревакцинация 18 айда үткәрелә. Вакцинация авыруны коклюш инфекциясе белән кисәтергә мөмкинлек бирә яки ул җиңел формада уза.
Төрле тикшеренүләр буенча, вакцинация курсы тәмамланганнан соң 4-12 ел эчендә саклау дәрәҗәсе 50% ка кими. Шуңа күрә башлангыч сыйныф укучылары, сабый чакта вакытында прививка ясатуга карамастан, еш кына коклюшка бирешәләр.
Хәзерге белгечләр , 6-7 яшьлек балаларга һәм яшүсмерләргә дә прививка ясатырга киңәш итә.
Коклюшка һәм өлкәннәргә каршы вакцинацияләү максатка ярашлы. Ул прививкаланган кешеләрне генә түгел, ә тулы вакцинация яше тулмаган балаларны да («кокон стратегиясе») косвенный яклауны тәэмин итә.
"Кокон стратегиясе" сабыйның тууы алдыннан аның тирә-ягындагы коклюшка каршы вакцинация, баланың зарарлануын булдырмау өчен.
Хәзерге вакытта сабыйларда коклюшны профилактикалауга тагын бер алым эшләнгән – йөклелекнең өченче триместрында балага антитәнчекләрне трансплацентар тапшыру максатыннан хатын-кызларны вакцинацияләү. Һичшиксез, аны киң практикага кертү – якын киләчәк эше.
Хөрмәтле ата-аналар истә тотыгыз!
Коклюшка каршы махсус дарулар юк! Балагызны бу инфекциядән вакытында прививка гына саклый ала!