Шәхси гигиена
Шәхси гигиена
Шәхси гигиена-һәр кешенең һәм гомумән җәмгыятьнең сәламәтлеген формалаштыруның мөһим элементы.
Шәхси гигиена-кешенең көнкүрештә яки җитештерүдә үз-үзен тотышы кагыйдәләре җыентыгы. Тар мәгънәдә тәннең, киемнең һәм көнкүреш әйберләренең гигиена эчтәлеге. Шәхси гигиена таләпләрен бозу бер кешенең генә түгел, ә кешеләрнең зур төркемнәренең (коллективлар, гаиләләр, төрле җәмгыятьләр әгъзалары) сәламәтлегенә дә тискәре йогынты ясый ала.
Шәхси гигиена күнекмәләре традицион, кешелек барлыкка килгәннән бирле барлыкка килгән һәм җәмгыять үсеше һәм вакыт үтү белән киңәйә. Бу төрле яшьтәге һәм төрле шөгыльләрдәге кешеләр өчен гомуми гигиена таләпләре һәм нормалары җыелмасы: акыл һәм физик хезмәтнең дөрес чиратлашуы; физик культура һәм катырту белән шөгыльләнү; рациональ туклану; тәнне карау (авыз куышлыгы, куллар, тире, тырнаклар, чәч); тулы йокы; һава шартларына туры килгән кием сайлау; чисталыкта тоту торак һәм эш урыны; шәхси көнкүреш әйберләрен генә куллану һәм башка бик күп нәрсәләр.
Беренче чиратта тән чисталыгын саклау. Пычрак тиредә микроорганизмнар урнаша, бу каналлар һәм бизләрнең тыгылуына китерә, нәтиҗәдә аларның эшчәнлеге бозыла, эренле һәм гөмбә авырулары барлыкка килә. Бигрәк тә күп бактерияләр тәннең ачык урыннарында - кулларда һәм тырнаклар астында җыела. Кулларны антибактериаль сабын белән өйгә кайткач, бәдрәфкә кергәнче һәм бәдрәфтән соң, ашар алдыннан һәм ашаганнан соң, поддержканы алыштырганнан соң, йөткергәннән, чишкәннән һәм юганнан соң, җәмәгать урыннарында ишек тоткаларына һәм башка өслекләргә кагылганнан соң, чимал йомырка һәм ит белән контакттан соң, чүп-чар белән контакттан соң юарга кирәк акча белән, хайваннар һәм аларның калдыклары (урам һәм йорт калдыклары) белән элемтәгә кергәч.
Шәхси гигиенада тешләрнең, тешләрнең, авызның лайлалы тышчасының сәламәт торышы зур әһәмияткә ия. Бу ашказаны-эчәк авыруларын профилактикалау өчен мөһим.
Кием һәм киемнең чисталыкта булуы, шулай ук аның сезонына һәм климат шартларына туры килүе шәхси гигиенаның иң мөһим критерийларының берсе булып тора. Кием кеше тарафыннан тәнне тышкы мохитнең тискәре факторларыннан - түбән яки югары температурадан, кояш радиациясеннән, җилдән, атмосфера явым-төшемнәреннән саклау өчен кулланыла, шуның белән организмны салкын тию авырулары барлыкка килүдән кисәтә.
Һәр кешенең тормышында шәхси гигиенаның гади кагыйдәләрен үтәү күп кенә авыруларны саклауга, сәламәтлекне ныгытуга, профилактикалауга ярдәм итә. Авыруны кисәтү соңрак дәвалауга караганда күпкә җиңелрәк.