Эчкечелек профилактикасы
Эчкечелек-авыр авыру. Көн саен спиртлы эчемлекләрне артык кулланудан кешеләр үлә: «яшел елан» корбаннары саны кешелек тарихында иң куркыныч чума, оспа, тиф, холера эпидемияләре белән китерелгән гомерләр саныннан күбрәк.…
Хәзерге җәмгыятьнең бурычы-кешеләрне бу куркынычтан саклап калу, спиртлы эчемлекләр куллануның сәламәтлеккә зыян салуына инандыру, яңа гына эшли башлаган эчкечеләрне туктату һәм сәламәтләнүгә өметләре булган авыруларга ярдәм итү.
Бу максатта эчкечелеккә каршы махсус профилактика үткәрелә, аңа төрле формалар һәм юнәлешләр керә.
Эчкечелекне беренчел кисәтү
Алкоголизмны беренчел профилактикалау-алкогольле бәйлелек реальләре белән очрашмаган кешеләрне авырудан саклап калу ысулы. Алкоголизмны булдырмауның иң гади һәм куркынычсыз юлы-потенциаль авыручыга нәкъ менә аны бу юлда нәрсә көткәнен аңлау.:
бәйлелек;
күпсанлы проблемалар белән сәламәтлеген;
гаиләдә һәм җәмгыятьтә проблемалар;
һәм, ниһаять, фаҗигале финал-үлем.
Менә алкоголик үзе утырта торган чылбырның стандарт звенолары үз ихтыяры белән.
Мондый язмышны булдырмас өчен башта яшь кеше аңында формалаштырылган тискәре эчүче образы идеаль ысул булачак. Әгәр кеше үзе алкоголь кулланмыйча альтернатив тормыш мөмкин генә түгел, ә уңайлырак та, дип уйлый икән – алкоголизмны беренчел кисәтү бурычы уңышлы үтәләчәк. Ышанычлы аеклар үз карашларын тормышка бик сирәк үзгәртә, киресенчә, алар якыннарын һәм дусларын мондый сайлау дөреслегенә инандырырга тырыша.
Уңышлы үткәрелгән беренчел профилактика алкоголизм – киләчәктә күп кенә проблемаларны булдырмый калуның иң яхшы ысулы.
Икенчел профилактика
Эчкечелекне икенчел кисәтү-спиртлы эчемлекләргә бәйле авыру кешеләргә ярдәм итү. Еш кына эчкечеләр үз проблемаларын җитди кабул итми,барысы да контрольдә, теләсә кайсы вакытта төзәтеп була, дип ышана. Алкоголизм белән авырган кешене бозып кабул итү аның карашында үз портретын шомарта: әйләнә-тирәдәгеләрне күреп ала, эчкече үзе күрми. Көчле ару,сәламәт булмаган тышкы кыяфәт, трясущиеся куллар һәм үз-үзеңне дөрес тотмау алкоголикны норма буларак кабул итә инде, ә авыруның ачык билгеләрен, аңа калса, виртуоз рәвештә яшерә.
Бу очракта ярдәм бик кирәк, эчкече ярдәменнән башка Үзенең "хобби"сын да үти алмый. Эчкечелекне икенчел кисәтү нәкъ менә шундый кешеләргә кирәк. Ул үз эченә берничә чаралар:
Авыруның гаиләсе һәм якын дуслары белән эшләү.
Үз-үзеңне тоту үрнәген булдыру өчен элеккеге эчкечеләр белән очрашулар оештыру.
Төрле әңгәмәләр һәм психологик тренинглар.
Башка социаль-психологик ярдәмнең киң комплексы.
Икенчел профилактика авыруны үз проблемаларын аңларга һәм үзеңә эшли башларга ярдәм итүгә юнәлдерелгән. Авыруның алкоголь бәйлелегеннән котылу теләге-кайтаруның иң мөһим нокталарының берсе, әлбәттә, фаталь билге узмаса һәм авыруның сәламәтлеге аңа нормаль тормышка өмет бирә.
Эчкечелекне икенчел кисәтү бурычы-аның организмы тулы канлы тормыш белән туры килми торган патологик үзгәрешләр кичермәгән вакытта эчкечелекне туктатырга өлгерү.
Дәваланганнан соң алкоголизмны профилактикалау
(Эчкечелекне өченче кисәтү)
Алкоголизмны өченче кисәтү-сәламәтләнүчеләргә, спиртлы авырулардан баш тарткан кешеләргә карата кулланыла торган чаралар комплексы. Бу вакытта кешене рецидивтан арындыру бик мөһим. Организмның хәтере без уйлаганга караганда күпкә ныграк: элеккеге эчкечегә спиртлы эчемлекләр дөньясына чуму өчен бер тапкыр гына бөтен "гүзәллеген" тою да җитә.
Алкоголизмны өченчел кисәтү үз эченә ала:
Психологик консультацияләр.
Аноним эчкечеләр белән очрашулар оештыру.
Әгәр авыру сәламәтләнергә тели икән, мондый профилактика – «яшел елан» чылбырлы лапаларыннан чыгып, хәмердән яңа, ирекле тормыш башлау өчен идеаль мөмкинлек.
Социаль алкоголизмны профилактикалау
Алкоголизмны социаль кисету-спиртлы эчемлеклер куллануны демегатьчелернеп дайга салу омтылышы, бу проблеманың масштабын закон белен чиклеу момкинлеге.
Эчкечелек нәтиҗәләренең бөтен авырлыгын аңлап, хакимият тарафыннан җәлеп ителгән чиновниклар закон чикләүләре комплексын кертә. Аларга карыйлар:
Балалар һәм яшүсмерләр арасында спиртлы эчемлекләр сатып алуны тыю.
Алкогольле эчемлекләр сату вакытын чикләү
Җәмәгать урыннарында хәмер куллануны тыю һ. б.
Алда санап үтелгән профилактика ысуллары белән бергә, мондый метод кайбер уңай нәтиҗәләргә ия. Сәламәт яшәү рәвешен сайлап, яшьләр күбрәк спиртлы эчемлекләрдән баш тарта, ә алкогольне проблемалы сатып алу һәм җәмәгать контроле аннан баш тарту файдасына саллы дәлил булып тора.
Нәкъ менә тәрбия һәм тыю чараларының гомуми комплексы нәтиҗәле нәтиҗәгә ия. Чөнки законны әйләнеп узганда алкогольне табу алай ук кыен түгел, ә менә аерым теләге булмаган кеше спиртлы эчемлекләр сатып алуның теләсә нинди юлларын эзләмәячәк. Кешенең аек яшәү рәвешенә психологик юнәлеше-эчкечелек өчен иң яхшы киртә.