Гараж амнистиясе «турында закон проекты»
Шушы көннәрдә Дәүләт Думасы «гараж амнистиясе»турында закон проектын икенче укылышта кабул итте. Росреестр катнашында эшләнгән әлеге закон проекты гараж билгеләнешендәге объектларга һәм алар урнашкан җир кишәрлекләренә хокукларны рәсмиләштерү мәсьәләләрен җайга салуга ачыклык кертергә тиеш. Бу хакта студиянең кунагы - Татарстан Республикасы буенча Росреестр идарәсе эксперт-эксперты Энҗе Исмәгыйльдан кызы Мөхәммәтгалиева белән җентекләбрәк сөйләшәчәкбез.
- Энҗе Исмәгыйль кызы, гараж амнистиясе турындагы закон проектының асылы нәрсәдә?
- Закон проектында гражданнарның теләкләре, шулай ук РФ субъектларындагы хакимият органнары һәм җирле үзидарә органнары позицияләре максималь исәпкә алынган. Хәзерге вакытта гражданнар үз гаражларын рәсмиләштергәндә кыенлыклар кичерә.
Мәсәлән, ДСК әгъзаларының милек хокукын теркәүдәге кыенлыклар гаражлар төзү өчен җир кишәрлекләре бирү турындагы документларның булмавы, шулай ук мондый кооперативларга гомуми файдаланудагы милеккә караган җирләрне бирү механизмы булмау белән бәйле.
Бүген шулай ук инвалидлар өчен гараж яки стоянка бирү белән бәйле кыенлыклар да туа. Күп фатирлы йортлар белән шөгыльләнүче территориядә участок формалаштырырга туры килә, һәм аны алырга теләгән инвалид, расланган планлаштыру һәм территорияне межалау проектларына үзгәрешләр кертү өчен чыгымнар кертә.
Шулай итеп, кешеләр үз проблемаларын хәл итү өчен судларга мөрәҗәгать итәргә мәҗбүр.
- Ә бу проблема Татарстан өчен ни дәрәҗәдә актуаль?
- Татарстанда, күчемсез милекнең Бердәм дәүләт реестры мәгълүматлары буенча, гаражлар билгеләнгән 50 меңгә якын күчемсез милек объекты хокукка ия булучылар турында мәгълүматлары юк. «Гараж амнистиясе» турындагы Закон аларның хуҗаларына гадиләштерелгән тәртиптә тулы кыйммәтле милекче булырга ярдәм итәчәк. Ягъни Татарстанда гараж амнистиясеннән 50 меңгә якын гараж билгеләнешендәге объект хуҗалары файдалана алачак . Безнең фикеребезчә, бу шактый күп гражданнар.
ЕГРН мәгълүматларына караганда, Россиядә барлыгы 3,5 млн гараж исәпләнә. Бу, әлбәттә, үз белдеге белән төзелгән гаражларны исәпкә алмыйча, аларның саны турында төгәл статистик мәгълүматлар юк.
- Гараж амнистиясе гамәлдә булу өчен нинди сроклар каралган һәм әлеге закон проекты тарафыннан конкрет нәрсә тәкъдим ителә?
- Гараж объектларын биш ел дәвамында - 2021 елның 1 сентябреннән 2026 елның 1 сентябренә кадәр милек итеп рәсмиләштерүне гадиләштерергә тәкъдим ителә. Кыска гына әйткәндә, гараж һәм аның астында бер гариза бирү юлы белән җир рәсмиләштерү процедурасы каралган.
Моннан тыш, закон проекты "индивидуаль гараж", "күп катлы гараж", "гараж боксы" кебек төшенчәләрне билгеләүне беркетеп кенә калмый, ә "гараж кооперативы", "гараж кулланучылар кооперативы" һәм "гараж-төзелеш кооперативы" төшенчәләрен куллануны да тәртипкә сала.
- Гаражны милеккә рәсмиләштерү өчен нәрсә эшләргә кирәк?
- Гаражны милеккә рәсмиләштерү өчен гражданнар җирле үзидарә органнарына (шул исәптән КФҮ аша), гараж ия булу фактын раслый торган теләсә кайсы документ кушып, гамәлдәге гараж астында җир кишәрлеге бирү турында гариза белән мөрәҗәгать итәргә тиеш булачак. Участок һәм гаражны теркәү өчен гаризаны җирле үзидарә органы бирергә тиеш.
- Сез гаризага документны теркәргә кирәк дип әйттегез. Нинди, мәсәлән?
- Закон проекты белән гражданинның гараж билгеләнешендәге объектка ия булуын раслаучы документлар исемлеге билгеләнә. Аларга гараж кооперативында пай түләү турында документ, элек гаражны бүлү турында карар, элек алынган техник инвентаризация документлары һ. Б. лар керә ала.
Регионнарга, үз чиратында, гражданнарга гараж астында җир алу хокукын алырга мөмкинлек бирәчәк документларның өстәмә исемлеген билгеләү буенча вәкаләтләр бирелә. Татарстанда ул нинди булачак, без өстәмә рәвештә хәбәр итәрбез. Әлегә бу мәсьәлә җентекләп өйрәнелде.
Гражданнарның мөмкин булган өстәмә чыгымнарын булдырмау өчен, закон проекты тарафыннан мондый объектларны кадастр исәбенә алуның гадиләштерелгән тәртибе карала.
- Барлык гаражлар да гараж амнистиясе таралачакмы?
- »Гараж амнистиясе " РФ Шәһәр төзелеше кодексы гамәлгә кергәнче, ягъни 2004 елның 31 декабренә кадәр төзелгән гараж билгеләнешендәге объектларга кагыла. Сүз фундаменты һәм стеналары булган капиталь корылмалар турында гына бара. Корылмалар бер катлы, торак биналардан башка булырга тиеш. Алар гараж-төзелеш кооперативлары составына керә яки аерым торучы капиталь корылмалар була ала. Гараж урнашкан җир дәүләт карамагында булырга тиеш. «Гараж амнистиясе» астына күп катлы йортлар һәм офис комплекслары каршындагы җир асты гаражлары да эләкми. Шулай ук закон проекты капиталь булмаган гаражлар, шул исәптән ташламалы категория гражданнар өчен дә урнаштыруның максималь гади механизмын күздә тота.
- "Гараж амнистиясе" кысаларында гараж астында җир участогын рәсмиләштереп буламы?
- Әйе, закон проекты белән дәүләт яки муниципаль милектәге җир кишәрлекләренә гражданнар хокукларын рәсмиләштерүнең аерым механизмы тәкъдим ителде. Ул шундый җир кишәрлегендә урнашкан гаражга хокукны рәсмиләштерү белән бер үк вакытта башкарылачак. Шул ук вакытта тәкъдим ителгән закон проекты гамәлдәге милекчеләр яки гараж билгеләнешендәге объектларны арендалаучылар өчен бернинди чикләүләр дә кертми.
Шулай ук билгеләп үтәм, Татарстан Росреестры гражданнарның гараж объектларына хокукларны рәсмиләштерүдә проблемалары тумасын өчен, республика башкарма хакимияте органнарына максималь ярдәм күрсәтергә әзер, шул исәптән консультация һәм методик ярдәм күрсәтергә әзер.