Медиабезопасность буенча ата-аналарга киңәшләр
Бүген компьютерлар Интернет челтәрендә эшләүгә күбрәк кушыла. Шул ук вакытта югары тизлекле каналлар, эштә дә, өйдә дә тоташтыру торган саен күбрәк тарала бара. Балаларның күбесе Интернетта эшләү мөмкинлеге ала. Әмма шул ук вакытта балаларыбызның Интернетта куркынычсызлыгын тәэмин итү проблемасы да кискен тора. Башта Интернет нинди дә булса контрольдән читтә үскәнлектән, хәзер ул бик күп мәгълүматны үз эченә ала, өстәвенә, һәрвакытта да куркынычсыз түгел. Шуңа бәйле рәвештә, кеше Интернет белән эшли башлаган яшенең яшьәя баруы белән бәйле рәвештә, балаларның куркынычсызлыгын тәэмин итү проблемасы туа.
Ә әти-әниләре, өлкәннәр булмаса, аларга бу эштә кем ярдәм итә ала?
Шуны аңларга кирәк, Интернетка тоташтырылып, балагыз белән очраша, күп кенә янаулар турында ул, бәлки, хәтта шикләнмәскә дә. Аңа Интернетка чыгуны ничек рөхсәт итәр алдыннан ата-аналар моны аңлатырга тиеш.
Нинди янаулар еш очрый?
Куркыныч зарарлану вредоносным программа белән тәэмин итү (буенча). Чөнки зыянлы кешене тарату һәм компьютерга үтеп керү өчен бөтен бер ысул кулланыла. Арасында мондый методларын билгеләп үтәргә мөмкин гына түгел, почта, компакт-дисклар, дискеты һәм башка сменалы носители мәгълүмат яки скачанные берсе-интернет файллар. Мәсәлән, программалар белән тәэмин итү өчен мгновенного алмашу белдерүләр булып тора, гади генә кебек ысул белән тарату вируслар, чөнки бик еш кулланыла өчен турыдан-туры тапшыру файлларның. Социаль инженерия мәсьәләләрендә кимсетелгән балалар җинаятьченең үгетләүләренә җиңел эләгергә мөмкин. Бу алым еш кулланыла хакерами тарату өчен троянских вируслар.
Теләмәгән эчтәлеккә керү. Чөнки бүгенге көндә Интернетка чыгучы һәр бала теләсә нинди материалларны карый ала. Ә бу-көч куллану, порнография наркотиклары, яшьләрне үз-үзләренә кул салуга этәрүче битләр, анорексияләр (ашаудан баш тарту), үтерешләргә, милли яки ачыктан-ачык фашист идеологиясенә бәйле битләр һ.б. һ. Б. лар. Чөнки боларның барысы да интернетка чикләүсез кереп була. Еш кына бу битләрне карау хәтта балага бәйле түгел, чөнки күп кенә сайтларда всплывающие тәрәзәләр, анда теләсә нинди мәгълүмат, барыннан да ешрак порнографик характердагы.
Контактлар белән незнакомыми кешеләр ярдәмендә чатов яки электрон почта. Караклар ешрак кулланалар бу каналлар өчен мәҗбүр итә, балаларны бирергә шәхси мәгълүмат. Башка очракларда бу мөмкин педофиллар эзли торган яңа корбаннар. Отдавая үзен өчен сверстник корбаннар, алар ала выведывать шәхси мәгълүматны һәм эзләргә шәхси очрашу.
Сатып алу контролируемой. Хәер, бу сатып алу Интернет аша әлегә булып тора экзотикой күпчелеге өчен безнең һәркайсыбыз, әмма якын арада шул сәгать, кайчан бу угроза булырга мөмкин шактый актуаль.
Интернет-ул аралашу, укыту һәм ял итү өчен менә дигән урын. Әмма Бөтендөнья пәрәвезенең дә безнең реаль дөнья кебек үк бик куркыныч булуын аңларга кирәк.
Киңәшләр, алар ярдәмендә интернетта булу мөмкин ким куркыныч өчен сезнең балаларны:
Балалар белән бергә Интернетка йөрегез. Поощряйте сезнең балаларыгыз белән уртаклашырга сезнең белән уңышлары һәм неудачами үзләштерү эшендә интернет.
Интернетта аларны нәрсә дә булса борчый икән, аларга моны яшермәскә, ә Сезнең белән борчылуларын уртаклашырга кирәк.
Чатларда аралашканда, хәбәрләрне мгновенное алмашу программаларыннан файдаланганда, онлайн уеннардан файдаланганда һәм теркәлүне таләп итә торган башка хәлләрдә балага реаль исем кулланырга ярамый, балагызга теркәлү исемен сайларга булышыгыз, бернинди шәхси мәгълүмат та юк;
Аңлатыгыз, балага өй адресы, телефон номеры һәм теләсә нинди башка шәхси мәгълүматны, мәсәлән, мәктәп номеры, сыйныф, яраткан йөрү урыны, өйгә кайту вакыты, әтисенең яки әнисенең эш урыны һ. б. кебек шәхси мәгълүматны бирергә ярамый.;
Балагызга реаль тормышта һәм Интернетта дөрес һәм дөрес гамәлләр арасында аерма юк дип аңлатыгыз;
Балаларны интернеттагы әңгәмәдәшләрне хөрмәт итәргә өйрәтегез. Инаныгыз алар аңлыйлар, яхшы тон кагыйдәләре эшли, бер үк төрле Интернет һәм реаль тормыш;
Әйтегез аларга, беркайчан да кирәк очрашырга дуслары белән Интернеттан. Чөнки кешеләр үзләрен биргән кешеләр булмаска мөмкин;
Аңлатыгыз, балаларга, чөнки алар ала укырга яки күрергә Интернет-дөрес. Вә аларны җәһәннәм ґәзабы белән куркытыгыз, алар нинди яман кабахәт эштер.;
Онытмагыз контрольдә тотарга балалар Интернет ярдәмендә махсус программа белән тәэмин итү. Бу ярдәм итәчәк сезгә отфильтровать вредоносное эчтәлеге ачыкларга, нинди сайтлар чынлыкта йөри сезнең бала һәм ул анда ясый.
Ничек өйрәтергә, балаларны аера аласызмы дөреслекне нче ялган Интернетта?
Балаларга Интернеттан алынган материалларга тәнкыйть белән карарга кирәклеген аңлатырга кирәк, чөнки мәгълүматны һәр кеше Интернетка бастыра ала. Аңлатыгыз, бүген һәр кеше үз сайтын төзи ала һәм шул ук вакытта анда урнаштырылган мәгълүматның ни дәрәҗәдә дөрес булуын беркем дә контрольдә тотмаячак. Научите бала тикшерергә да булса, ул үткәндәге Интернетта.